Edukacja, kształcenie młodzieży

Negocjacje w tym obszarze obejmowały problematykę kierunków polityki edukacyjnej UE w sferze kształcenia ogólnego, kształcenia i doskonalenia zawodowego początkowego i ustawicznego, szkolnictwa wyższego oraz działań na rzecz młodzieży.

Polska w pełni akceptuje i wdroży całość, które obowiązuje w tym obszarze.

Ważnym wymagającym transpozycji do prawa polskiego aktem była dyrektywa w sprawie dzieci pracowników migrujących. W ramach harmonizacji prawa polskiego z prawem wspólnotowym wydano rozporządzenie w sprawie przyjmowania osób nie będących obywatelami polskimi do publicznych przedszkoli, szkół, zakładów kształcenia nauczycieli i placówek. Skutkiem transpozycji dyrektywy w sprawie pracowników migrujących będą kwestie organizacji dodatkowej nauki języka polskiego oraz języka kultury i kraju pochodzenia. Obcokrajowcom podlegającym obowiązkowi szkolnemu zostanie zorganizowana dodatkowa, bezpłatna nauka języka polskiego.

Ponadto wydano rozporządzenie w sprawie podejmowania i odbywania studiów przez cudzoziemców oraz ich uczestnictwa w badaniach naukowych i szkoleniach.

W związku z tym, że Unia Europejska nie tworzy jednolitego systemu edukacji i nie ingeruje w systemy edukacyjne państw członkowskich, organizacja systemu edukacji w dużej mierze spoczywa na Polsce. Skutkiem zapoczątkowanej w lipcu 1998 r. reformy polskiego systemu edukacji jest nowa struktura szkolnictwa, zdecentralizowanie nadzoru nad częścią szkół oraz opracowanie nowych programów nauczania. Reforma ta pozwoliła Polsce w chwili przystąpienia do UE na pełne uczestnictwo we wspólnych działaniach państw członkowskich w dziedzinie edukacji, szkoleń młodzieży i dorosłych w oparciu o dorobek prawny Wspólnot.

W wyniku działań polegających na organizowaniu podstaw współpracy oraz wymianie doświadczeń, Polska od 1 marca 1998 r. efektywnie uczestniczy w programach edukacyjnych UE: Leonardo da Vinci, Sokrates oraz Młodzież. W celu zapewnienia sprawnej realizacji tych programów powołane zostały specjalne Agencje Narodowe. Realizacja tych programów wpłynie na poprawę jakości nauczania poprzez intensyfikacje wymiany młodzieży, uczniów, studentów i kadry pedagogicznej oraz współpracę szkół wszystkich szczebli.

Akcesja Polski do UE wyznacza kierunki rozwoju zawodowego polskich nauczycieli. Są to: obowiązek uzupełnienia wykształcenia do poziomu uniwersyteckiego do 2006 r. kształcenie ustawiczne oraz nauka języków obcych. Celem tych działań jest zapewnienie takiego poziomu wykształcenia, który pozwoliłby swobodnie podejmować pracę w szkołach na terenie UE, gdyż w wyniku wzajemnych regulacji w zakresie uznawania dyplomów i kwalifikacji zawodowych oraz bogatej oferty szkoleń, polscy nauczyciele będą mogli być zatrudniani w krajach Wspólnoty. Swoboda przemieszczania się w obrębie UE oznacza dla polskich uczniów i studentów całkiem nowe możliwości nauki i studiowania za granicą (do podjęcia studiów wystarczy polska matura).

Integracja Polski z UE wymagać będzie uruchomienia szeregu programów, szkoleń, studiów podyplomowych i innych kierunków studiów w szkołach i wyższych uczelniach. Działania takie w dużej mierze zostały podjęte i są realizowane. W systemie edukacji zdecydowanego wzmocnienia wymaga nauka języków obcych oraz informatyki.